بنا بر منابع قابل اعتماد و مدارک مستند نخستین پارلمان ایران مشهور به "مهستان" یا "مجلس بزرگان" در دوران پادشاهی اشکانیان در سرزمین نیاکان آریایی تشکیل شده است. نوشتارهایی را در همین زمینه با یکدیگر بررسی و مرور می کنیم:
★ ایران در زمان اشکانیان، به صورت ملوک الطوایف بود. یعنی کشور به ایالت های مختلف تقسیم گردیده و هر ایالت به صورت خود مختار اداره می شد. این ایالات هر کدام از طریق نمایندگانی با دولت مرکزی در ارتباط بودند. در دولت مرکزیِ اشکانیان نیز مجلسی به نام مهستان تاسیس شده بود و وظیفه ی آن اداره ی امور کلان کشوری بود. مجلس مهستان از دو شاخه تشکیل می شد. این مجلس از سران، شاهزادگان و روسای خاندان های درجه اول و همچنین افرادی کار کشته در سیاست و کشور داری تشکیل می شد و طرف دیگر آن محتملاً از روحانیون و افراد برجسته ای که از احوال مردم در آن زمان اطلاع داشتند تشکیل می شد. این مجلس به منظور تصمیم گیری در امور داخلی و خارجی بنیان گذاری شد.
★ مجلس مهستان، نخستین نشست خود را در نوروز سال ۱۷۳ پیش از میلاد در حضور پادشاه وقت، مهرداد اول برگزار کرد و نخستین مصوبه ی آن انتخابی کردن پادشاه بود. بدین منظور که شاه می بایستی با رای و نظر نمایندگان مجلس انتخاب شود.
★ مهرداد اول (اشک ششم) ششمین پادشاه اشکانی است (حکومت از ۱۷۱ تا ۱۳۸ پیش از میلاد) و پس از برادرش فرهاد یکم به شاهی رسید. فرهاد یکم با اینکه دارای فرزندان پسر بود، برادرش مهرداد را به جانشینی برگزید. مهرداد یکم و فرهاد یکم فرزندان فریاپت هستند. او بانی عظمت و اقتدار دولت اشکانی گردید. رشادتهای او موجب شد تا برخی از سرزمینها را از سلوکیان که به واسطه جنگ با رومیها و یهودیها ضعیف شده بودند، بگیرد.
★ انتخاب ولیعهد از میان شاهزادگان، اعلان جنگ و پیشنهاد صلح، بسیج نیرو، تغییر مالیات ها و صدور دستور ضرب سکه با تصویر تازه، تعیین شاهان ارمنستان، تایید تشریفاتی (ضمنی) شاهان پارسی تبار (از دودمان هخامنشیان) سرزمین پنتوس (منطقه ساحلی جنوب دریای سیاه در آناتولی به پایتختی شهر سینوپ) و انتصاب فرمانده کل ارتش برای یک دوره معین و یا مدیریت جنگ از جمله اختیارات مهستان بود.
★ مجلس حتی چنین اختیاری داشت که در صورت مشاهده ی تخلف از طرف پادشاه، وی را از سلطنت خلع و فردی دیگر را برگزیند. بنابراین، چنین مجلسی می بایستی همواره نظم و ثبات را در کشور حفظ و در حمایت از پادشاه درست کار که به منافع ملی میهنی اهمیت می دهد کوشا باشد. مجلس نقش عمده ای در کشور داری و تصمیم گیری های مهم ایفا می کرد. برای مثال، پس از درگذشت بلاش سوم، از آنجا که وی بسیار جوانسال بود و هنوز فرزندی نداشت، مدتی به طول انجامید تا پادشاه جدید برگزیده شود. در این مدت تمامی امور کشور بدون هیچ گونه کاستی به دست مجلس مهستان اداره می شد و کوچکترین اختلالی در نظام پیشرفته ی ایرانیان به وجود نیامد.
★ برخی از پژوهش گران بر این باورند که اشکانیان دارای دو مجلس دیگر نیز بوده اند. شورای سلطنتی که از سران هفت خاندان بزرگ اشکانی تشکیل می شد، مجلس مغ ها و روحانیون که محتملاً در زمینه های فرهنگی، باور ها و اعتقادات مردم فعالیت داشته و از مجلس مهستان به عنوان مجلسی که اهمیت تعلق داشتن به قشر بالا در آن بسیار اندک بوده و افراد بسته به تدبیر و سواد سیاسی وارد مجلس نام برده می شدند.
★ مهستان، پارلمان ایران در عهد اشکانیان نخستین جلسه خود را با حضور مهرداد اول برگزار کرد و اولین مصوبه ی آن انتخابی کردن شاه بود. عزل شاه نیز در اختیار همین مجلس قرار گرفت، البته طی شرایطی از جمله خیانت به کشور، ابراز ضعف و نیز جنون، بیماری سخت و از کار افتادگی. ایران در آن زمان دارای دو مجلس بود. مجلس شاهزادگان و مجلس بزرگان که جلسه مشترک آنها را «مِهستان» میخواندند.
★ برخی نویسندگان خارجی این مجلس را مُغستان مینامند ولی حسن پیرنیا نویسندهٔ کتاب ایران باستان آورده است:" مُغستان تصحیفی است که نویسندگان خارجه کردهاند، مُغستان مِهستان بوده و این کلمه از مِه آمده، که به معنی بزرگ است، پس مُغستان به معنی مجلس مُغها نیست، چنان که بعضی تصور کردهاند، بل به معنی مجلس بزرگان است. بهترین دلیل آن که این مجلس فقط از مُغها تشکیل نمییافت، بعکس اعضای غیرروحانی بیشتر بود".
★ اولین مجلس شناخته شده در تاریخ ایران به زمان اشکانیان بازمی گردد. در این دوران مجلس مهستان از میان بزرگان و اشراف ایرانی به دو دسته بزرگان و شاهی تقسیم میشدهاست. پس از حمله اعراب به ایران بساط مجلس در حکومتهای ایران برای بیش از ۱۲ قرن برچیده شد.
استادجان, پس از فروپاشی حکومت خون و ننگ آلود آخوندی, مهانی مانند شما و کهانی مانند این بنده, میهن را دوباره خواهیم ساخت... یگانگی در کردار تمامی ستیزه جویان میهن دوست در راستای براندازی تمامی "ناساختار" ملایان, رمز پیروزی مردم است... از درگیری در گفتمان های تئوریک, جزم اندیشی و نبش قبر های تاریخی در این برهه سرنوشت ساز پرهیز کنیم... همه با هم هستیم؛ از چپ ترین گوشه چپ تا راست ترین کناره راست...
بسیار جالب بود, مرسی از گذاشتن این بلوگ.